Nesne · Anadolu'da İlkler

Elektrum

Doğanın karıştırdığı altın ve gümüş: ilk sikkelerin madeni.

Lidya kralı Alyattes'in elektrum üçte bir stateri: aslan başı ve iki zımba izi
PLATE IUnknown author · Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) · CC BY-SA

Elektrum, altın ve gümüşün doğal alaşımıdır. Lidya'da Tmolos Dağı'ndan, bugünkü Bozdağ'dan, Paktolos ırmağıyla akıp gelirdi ve MÖ 7. yüzyılın sonunda ilk sikkelerin madeni oldu.

Temel bilgiler
Ne
Altın ve gümüşün doğal alaşımı
Nerede
Sardes'in yanından akan Paktolos (Sart Çayı)
Kullanım
İlk sikkeler
Diğer adı
Eski Yunancada beyaz altın

Altından daha soluktur; Yunanlar ona beyaz altın dedi. Herodotos bu adı Kroisos'un Delfi'ye gönderdiği alaşımlı külçeler için kullanır. Doğal elektrumdaki altın oranı değiştiği için bir parçanın değeri gözle anlaşılmazdı. Kraliyet damgası bunu çözdü: aslan başıyla işaretlenen Lidya sikkeleri belirli ağırlıklarda basıldı ve darphane karışımı sabit tutmak için gümüş ekleyebiliyordu.

Bilinen en eski sikkelerin bir kısmı Efes'teki Artemis Tapınağı'nın temellerine gömülü bulundu. Mit, ırmağın altınını da açıklar: Kral Midas, altın dokunuşundan Paktolos'ta yıkanarak kurtuldu.

Nereye götürüyor

Kaynaklar

  1. John H. Kroll, "The Coins of Sardis", in The Lydians and Their World (2010)
  2. Herodotus, Histories 1.50 (Croesus's white gold ingots at Delphi)
  3. Electrum (Wikipedia)