Midas

Gerçek kral

Asur kralı II. Sargon dönemine ait kayıtlar, MÖ 710'larda Asur'la ilişki kuran Muşkili Mita adında bir kraldan söz eder; tarihçiler onu Midas'la özdeşleştirir. Herodotos'a göre Midas, Delfi'deki Apollon'a hediye gönderen ilk yabancıydı: hüküm verirken oturduğu tahtı.

Sonraki Yunan yazarlar, krallığının MÖ 7. yüzyılın başında Karadeniz'in kuzeyinden gelen atlı Kimmerlerin eline düştüğünü yazar; Strabon'a göre Midas boğa kanı içerek öldü.

Altın dokunuş

Ovidius'un Dönüşümler'inde Midas, Dionysos'un sarhoş yaşlı yoldaşı Silenos'u konuk eder ve ona güvenle geri götürür. Bir dilek hakkı kazanınca, dokunduğu her şeyin altına dönüşmesini ister. Ekmek elinde sertleşir, şarap ağzında madene döner. Dionysos ona Sardes yakınındaki Paktolos ırmağında yıkanmasını söyler; armağan ondan suya akar ve hikâyeye göre ırmağın altın taşımasının nedeni budur.

Eşek kulakları

İkinci hikâyede Midas bir müzik yarışmasında hakemlik yapar ve Pan'ın kavalını Apollon'un lirine tercih eder. Apollon ona eşek kulakları verir. Midas onları bir başlığın altına saklar, ama berberi sırrı tutamaz: yerde açtığı bir çukura fısıldar, oradan sazlar biter ve rüzgâr her estiğinde sazlar sırrı tekrarlar.

Bugün ne görülür

Gordion'daki büyük tümülüs, MM Tümülüsü, hâlâ Midas'ın Mezarı diye anılır. Ağaç halkaları kerestesini MÖ 740 dolayına tarihler; bu Midas için fazla erkendir, bu yüzden mezar büyük olasılıkla ondan önceki bir hükümdara aittir. Kazıcılar içeride Friglerin zanaatını buldu: tunç kazanlar ve kâseler, kakmalı ahşap mobilya ve Frigya'nın ünlü olduğu tunç çengelli iğnelerden, fibulalardan onlarcası.

Daha batıda, Eskişehir'deki Yazılıkaya'da, Midas Anıtı denen kayaya oyulmuş cephe onun adını taşıyan Frigce bir yazıt barındırır.